İşe girme heyecanıyla yanıp tutuşanların önündeki en önemli süreçlerden birisi olan mülakat, işe girmiş olsun ya da olmasın herkesin yaşadığı bir deneyimdir. İşe girme hevesiyle yapılan başvuruların ardından gelen mülakatları doğal olarak herkes iyi geçirmek ve akabinde işe alınmak ister. Ancak mülakatlar oldukça kapsamlı bir tanışma ve sorgulama süreci olduklarından dolayı bu pek kolay değildir. Ve doğal olarak bir mülakatı iyi geçirmek için bilinmesi gereken oldukça fazla sayıda önemli nokta vardır.
Ancak iyi bir iş görüşmesi geçirmek için yapmanız gereken ilk şey oldukça basittir; bu durumun gözünüzü korkutmasına izin vermemek. Mülakatın ikinci aşaması olan insan kaynakları görüşmesi, sizin çalışmak istediğiniz iş yerine iyi bir aday olduğunuzu kanıtlama fırsatlarından biridir. Hadi vakit kaybetmeden bu aşamayı nasıl güzel geçirebileceğinizi konuşalım.
Mülakatlar Neden Yapılır?
İyi bir insan kaynakları görüşmesi, hatta genel anlamda iyi bir mülakat süreci geçirmek için farkında olmanız gereken bazı durumlar vardır. Bunlardan belki de en önemlisi mülakatın doğasıdır.
Mülakatların yapılmasının temel amacı şirkette açık olan pozisyonları dolduracak ve şirketlerin iş listelerini kapattıracak uygun adayları bulmaktır. İnsan kaynakları, şirketlerde açık olan pozisyonları, şirkete o pozisyonlar üzerinden en fazla fayda sağlayacak adayları bulmak için başvuru yapan çalışan adayları ile mülakat gerçekleştirirler. İşe alınan adaylar, başta insan kaynakları ekibine işe alınmasının şirkete fayda getireceğini kanıtlamış adaylardır. Bu aslında nasıl yapılacağı bilindiği takdirde çok kolaydır.
İnsan Kaynakları Görüşmesi Nedir?
İnsan kaynakları görüşmesi, başvurunun ardından yapılan ön mülakat, ya da örnek çalışma (özellikle yazılım alanında) sonrasında gerçekleşen ufak bir mülakattır. Bu mülakatta sizinle görüşen insan kaynakları ekibine kendinizi tanıtır, başvurduğunuz pozisyon ve şirketteki olanaklar hakkında bilgi alır ve gerek duruşunuzla, gerek konuşma tarzınızla, gerek prensiplerinizle kendinizi insan kaynakları ekibine kanıtlama fırsatı yakalarsınız. Bunu gerçekleştirmek için dikkate almanız gereken bazı sorular olacaktır. Bu sorular iş yerine, pozisyona ve insan kaynakları ekibine göre ufak değişiklikler gösterebilir.
İnsan Kaynakları Görüşmesi Önemli Soruları
İnsan kaynakları görüşmesi, gelecekteki işvereninizin sizi tanıması ve sizi alacağı işe uygun olup olmadığınızı görmesi için soracağı bazı önemli soruları barındırır. İyi bir insan kaynakları görüşmesi geçirmek istiyorsanız bu soruları kendinize sormanız ve güzel cevaplar keşfetmenizde fayda var. İşte en çok dikkat edilmesi gereken insan kaynakları görüşmesi soruları.
Kendinizden Bahseder Misiniz?
Bu soru ile kendinizi ne kadar iyi tanıdığınız anlaşılmaya çalışılır ve başvurduğunuz pozisyona olan ilginiz hakkında ön bilgi alınır. Bu soruya güzel bir cevap vermek istiyorsanız kendinizi tanımak için çaba harcamanız gerekmektedir. Mezun olduğunuz üniversite ve bölüm, başvurduğunuz pozisyona olan ilginiz ve (var ise) bu alanda gösterdiğiniz başarılardan bahsetmek bu soruya güzel bir cevap olacaktır. İsterseniz bu soruyu gerçekten yapmayı sevdiğiniz şeylerden söz edip süsleyerek noktalayabilirsiniz.
Güçlü/Zayıf Yönlerin Neler?
Kendinizi ne kadar tanıdığınızla ilgili önemli iki soru daha. Bu soruların cevabı bir yerde başvurduğunuz pozisyonla olan alakada yatmaktadır. Bu soruya doğal olarak kısa ve etkili cevaplar vermek isteyeceksiniz, o yüzden kişisel alanda ve başvurduğunuz işle olan alanda 3’er, 4’er ya da 5’er nokta yeterli olacaktır. İsterseniz, özellikle önemli gördüğünüz noktalara kısa detaylar ekleyebilirsiniz.
NOT: Bu soruya vereceğiniz cevaplar size özgü olmalıdır. Yani siz gerçekten hangi alanlarda güçlü iseniz o noktaları cevap olarak vermelisiniz. Verdiğiniz cevapların çok muğlak olmamasına da dikkat etmelisiniz. Örneğin “Çalışkanım.” cümlesi bu soru için iyi bir cevap değildir, ancak “x konusunda azimliyim” tarzı bir cevap insan kaynakları ekibinin kafasında daha net bir resim çizer.
“Zayıf yönlerin neler?” sorusu alternatif olarak “Geliştirmeniz gereken yönleriniz neler?” şeklinde de sorulabilir.
Bizimle Çalışmayı Neden İstiyorsunuz?
Bu soruyu sorduklarında bilin ki başvurduğunuz işe olan ilginiz, o işle ilgili hayalleriniz için sahneye çıkma zamanı. Bir pozisyon için başvuru yapıyorsanız o pozisyonu neden istediğinizi ve ileride o pozisyonda neler yapmak istediğinizi detaylıca düşünmeniz bu soruya tatmin edici bir cevap bulma şansınızı arttıracaktır, bu sayede insan kaynakları karşısında ne istediğini bilen bir aday bulacaktır.
Başka Bir Adaydan/Diğer Adaylardan Farkınız Nedir?
Bir pozisyona tek başvuru yapmış olan aday siz değilseniz bu soruyla karşılaşma olasılığınız bulunmaktadır. Bu soru sizin başvurduğunuz pozisyona ne katacağınızla alakalı bir sorudur, ve şirketler doğal olarak o pozisyonu ileriye taşıyacak bir aday ararlar (buradan kasıt mutlaka mucitlik seviyesinde bir katkı değil).
Bu soruyu güzel cevaplayabilmek istiyorsanız bu pozisyonla alakalı en özgün yanınızı masaya yatırmanız gerekmektedir. Bu iş yapma tarzınız, işi yaparken kullandığınız aletler/programlar gibi şeyler olabilir ve bu soruyu soran bir insan kaynakları ekibini tatmin eden bir cevap şirketten şirkete ve işten işe değişkenlik gösterebilmektedir.
Bu sorunun kardeşi, ünlü “sizi neden işe alalım?” sorusudur. O soruda da çalıştığınız pozisyona olan ilginizi ve o pozisyonda yapmak istediklerinizi (tecrübe kazanmak, eski iş yerinizden daha büyük projelerde çalışmak vb.) anlatırsanız tatminkar bir cevap vermiş olursunuz. Bunun için başvuru yaparken iş ilanını, o iş için istenen gereksinimleri incelemeniz de sizin için bir artı olacaktır.
Kariyer Hedefleriniz Nedir?
İşte insan kaynakları görüşmesi içerisinde duyabileceğiniz bomba sorulardan birisi. Tabii ki bu sorunun altında yatan amaç o şirket için uzun vadede fayda sağlayıp sağlayamayacağınızı öğrenmektir. Başvurduğunuz pozisyonda bir sene, beş sene, veya on sene içinde neler yapmayı planlıyorsanız bu soruyu öyle cevaplayabilirsiniz. Tabii ki bunu yapabilmek için kariyerinizde neyi hedeflediğinizi düşünüp taşınmanız gerekmektedir.
Bu sorunun muadilleri “5/10 sene sonra kendini nerede görüyorsun?” sorularıdır. Bu sorular için de aynı durum geçerlidir.
Kendinizi Nasıl Geliştirirsiniz?
Şirketler doğal olarak kendilerini güncel tutan ve/veya daha ileri noktalara taşımaya çalışan adayları ararlar. Bunun için böyle bir soru ile karşılaşmak sizin için nefes almak kadar normal bir şey olmalı. Bu soruyu doyurucu bir şekilde cevaplamak için başvurduğunuz işle ilgili kendinizi gerçekten geliştiriyor olmalısınız tabii ki :) Bunu yapabilmek için düzenli olarak baktığınız 2-3 kaynak olmalı :) Eğer yazılım gibi icratin çok daha ön planda olduğu bir iş kolunda iseniz kullandığınız yazılımların hangi dillerde yazıldığını araştırmak iyi bir cevap olabilir.
Kendinizi Nasıl Motive Edersiniz?
Bir şirketin başarısı önemli ölçüde çalışanlarının motivasyonuna bağlıdır. Bu yüzden şirketler sağlam motivasyona ve azme sahip çalışanları ararlar ve mülakat esnasında sizden kendi motivasyonunuzu ve azminizi nasıl sağladığınızı anlatmanızı isterler. Bunun için sizi neyin motive ettiğini iyi bilmeniz veya kendinize sağlam motivasyon yöntemleri geliştirmeniz gerekir.
Mülakatta Ben Ne Sorabilirim?
İnsan kaynakları görüşmesi geçirmeye hazırlanan adayların sorabileceği en doğal sorulardan birisidir bu soru, ki insan kaynakları ekibi sırf siz soru sorasınız diye mülakatın sonunda “Sizin sormak istediğiniz bir şey var mı?” sorusunu yöneltirler. Bu soru, sizin başvurduğunuz şirkete ve pozisyona olan ilginizi göstermeniz için biçilmemiş kaftandır.
Bu aşamada sorabileceğiniz ve müstakbel iş yerinizi daha iyi tanımanızı sağlayacak bazı sorular şunlardır:
- Bu pozisyondaki/işteki/iş yerindeki rutin bir günü tarif edebilir misiniz?
- Bu şirket çalışanlarının başarısını nasıl değerlendirir?
- Bu şirketin çalışanlarına sunduğu yan haklar nelerdir?
- Bu şirket çalışanlarına gelişim fırsatı sunmakta mıdır, sunmakta ise bu fırsatlar nelerdir?
- Bu pozisyonda çalışan birini sizin için özgün kılan özellikler nelerdir?
Bu sorularla şirketin işleyişi hakkında daha fazla bilgi alabilir ve başvurduğunuz işe ilgili bir aday olduğunuzu insan kaynakları ekibine kanıtlayabilirsiniz.
Daha İyi Bir Mülakat İçin Teknikler
Mülakat teknikleri, işe alının ya da alınmayın, son derece güzel bir mülakat geçirmek için neredeyse olmazsa olmazdır. Neyse ki bu teknikler karmaşık ve uygulanması zor teknikler değil. Yaptığınız iş görüşmesi esnasında sizi ve psikolojinizi sağlam tutacak tekniklerden bazıları şöyledir:
- Mülakat soruları sizi elemek için değil, sadece şirketin iş listesini kapatacak uygun aday olup olmadığınızı belirlemek için sorulur. Bunu aklınızın bir köşesinde bulundurun.
- Mülakatta adayın yapması gereken şey o şirkete alunmanızın şirkete katkı sağlayacağını insan kaynakları ekibine kanıtlamaktır. O yüzden sorulan soruları mümkün olduğunca doğru aday olduğunu ortaya koyacak şekilde cevaplamaya çalışın.
- Olası mülakat sorularına ön hazırlık yapın ve mümkün olduğunca kendinizden emin şekilde konuşun. O işe alınmaz iseniz dünyanın sonu değil.
- İnsan kaynakları ekibi ile uzun vadeli ilişkiler kurabilecek kadar iyi bir ilk izlenim bırakın, bu sayede ileride o şirkette başka bir pozisyon açılırsa başvurabiliyor olun.
- İş görüşmesi esnasında heyecanınızı kontrol altında tutun. Gerekirse cevabınızı düşünüp oturtmak için 1-2 saniye süre isteyin.
- “Yoğun iş temponuzda benimle bir görüşme ayarladığınız için teşekkür ederim” şeklinde görüşmeyi başlatabilir ya da bitirebilirsiniz.
Bu teknikler sizi iş görüşmesi esnasında daha sağlam ve kendinden emin tutacaktır.
İş görüşmelerinizde şimdiden başarılar dileyerek bu yazıyı sonlandırıyoruz.
